Περί φιλίας ο λόγος

Από τα πρώιμα στάδια της ανάπτυξής μας εώς και τα πιο ώριμα χρόνια, η φιλία είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης. Είναι εσωτερική ανάγκη συναναστροφής και κοινωνικότητας. Πόσο επηρεάζει, όμως, μια φιλία την πορεία της ζωής μας, την εξέλιξή μας, την ψυχική μας υγεία;

Η ανάγνωση του βιβλίου “Περί φιλίας” του Αλέξανδρου Νεχαμά, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο , ήταν η αφορμή να εμβαθύνω, όσο γίνεται, στην περίπλοκη τελικά έννοια της φιλίας. Ο Αλέξανδρος Νεχαμάς είναι ελληνικής καταγωγής Αμερικανός στοχαστής και “συνομιλεί” με τον Αριστοτέλη, τον Μονταίνιο ή τον Νίτσε, προκειμένου όχι απλώς να υμνήσει τη φιλία, αλλά και να καταδείξει πως αποτελεί μια εμπειρία που μεταμορφώνει τους φίλους.

Η φιλία δεν είναι εύκολη υπόθεση. Αυτό που είμαστε καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τους φίλους μας. Ο ρόλος τους είναι μάλιστα τόσο πιο επιδραστικός όσο στενότερη είναι και η σχέση μας. Κάθε φιλία έχει τη δυνατότητα να προσθέσει κάτι στη ζωή μας και συνακόλουθα να την εμπλουτίσει. Ο φίλος πλάθει τον φίλο επί της ουσίας.

Η έννοια της φιλίας ορίζεται δύσκολα λόγω των πολλαπλών μορφών της και της μοναδικότητάς τους. Ο Νεχαμάς πιστεύει ότι κάθε φιλία αποκαλύπτει ποιοι είμαστε και ποιοι μπορούμε να γίνουμε υποσχόμενοι ένα καλύτερο μέλλον, όπως ένα έργο τέχνης. Αναφέρεται στο έργο Art της Γιασμίνα Ρεζά, που έχει μεταφερθεί στο θέατρο και σχετίζεται με τη φιλία που αναπτύσσεται ανάμεσα σε τρεις μεσήλικες αστούς και την αγάπη ή το μίσος για έναν πίνακα… Το συγκεκριμένο έργο μας προσφέρει μια σύνθετη εικόνα της φιλίας και μαρτυρά πως αυτή καταρρέει δίχως την αίσθηση του χιούμορ… Παράλληλα, ο Νεχαμάς κάνει μνεία στον Δον Κιχώτη και στον Καντ.

Ο Αριστοτέλης έχει γράψει το εγκώμιό του περί φιλίας, τον 4ο αιώνα π.Χ. Η φιλία, κατά τον ίδιο, είναι το μείζον και το υπέρτατο αγαθό: είναι κάτι δίχως το οποίο κανείς δεν θέλει να ζήσει και σαφώς συνιστά δώρο της ζωής. Ένα αψεγάδιαστο είδος αγάπης. Υποστηρίζει μάλιστα ότι μέσα από τις φιλίες μας γνωρίζουμε τον εαυτό μας. Χωρίς αμφιβολία ενέπνευσε το μεγαλύτερο μέρος της φιλοσοφίας της φιλίας και η επιρροή του υπήρξε τεράστια.

Από την άλλη, ωστόσο, υπάρχουν και οι σκοτεινές πλευρές της φιλίας που μπορεί να είναι ενίοτε και επιζήμιες. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα που έχουμε από τον κινηματογράφο, τη λογοτεχνία και την τέχνη, τα οποία μας δίνουν την αίσθηση του πόσο βαθιά μπορεί να επηρεάσει μια φιλία ολόκληρη τη ζωή (βλέπε Θέλμα και Λουίζ!). Ο Νεχαμάς στο βιβλίο του έχει συγκεντρώσει ουκ ολίγα τέτοια παραδείγματα, τα οποία αξίζει να διαβαστούν.

Πολλές είναι οι σκέψεις και οι αναζητήσεις μας πάνω στο θέμα της φιλίας. Το μόνο σίγουρο είναι πως η φιλία είναι μυστήριο πράγμα και μπορεί αφενός να επιφέρει χαρά, αγάπη και εμπιστοσύνη, αφετέρου δε πόνο και δυστυχία. Θα μπορούσαμε μάλιστα να συζητάμε ατελείωτες ώρες για την αξία και τη σημασία της φιλίας στην εποχή των social media, όπου οι “διαδικτυακοί” φίλοι είναι χωρίς αμφισβήτηση περισσότεροι από ποτέ!

Όπως λέει χαρακτηριστικά, ο Κάρλος Ρουί Θαφόν: “Υποθέτω ότι δεν έχεις πολλούς φίλους. Ούτε κι εγώ. Δεν εμπιστεύομαι αυτούς που έχουν πολλούς φίλους. Είναι ένα σίγουρο σημάδι ότι δεν ξέρουν πραγματικά κανέναν!”

(Visited 65 times, 1 visits today)

Leave A Comment