Η κατάσκοπος των βιβλίων

Την «Κατάσκοπο των βιβλίων», που έγραψε η αξιολογότατη Λίνα Μουσιώνη και κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, έτυχε να τη διαβάσουμε ένα πρωινό στις 6 π.μ. , όταν εγω διάβαζα στο σαλόνι για το μεταπτυχιακό μου κι ο γιος μου ήρθε τρομαγμένος από έναν εφιάλτη. Όταν βλέπει εφιάλτες, μου ζητά πάντοτε να του διαβάσω ένα παραμύθι, προκειμένου να ηρεμήσει… Καθώς ξετυλιγόταν η ιστορία, λοιπόν, ήταν σαν να διάβαζα για τη ζωή μου… Διαβάστε τη συνέντευξή μας και θα καταλάβατε γιατί…

 

Κυρία Μουσιώνη,  συστήστε μας την Καλλιπάτειρα Αλεξίου – ή αλλιώς Καλλιπατάτα ή Κάλλη! – με την οποία μοιραζόμαστε και το ίδιο επίθετο!

Η Κάλλη είναι ένα παιδί, όπως όλα τα παιδιά. Λαχταρά να είναι μαζί με τη μαμά της. Να παίζουν, να κάνουν βόλτες, να πηγαίνουν στα παιδικά πάρτι,  να μοιράζονται τον χρόνο συντροφιά. Αγαπητή Βικτώρια, θα μπορούσε να είναι το δικό σου παιδί, δηλαδή!

Για ποιο λόγο επιλέγει η Κάλλη να στρατοπεδεύσει στο γραφείο της μητέρας της και να γίνει η Αρχιδούκισσα του γραφείου; Και γιατί, όπως μας αποκαλύπτει η μικρή, η μητέρα της διαβάζει όλη μέρα;

Η Κάλλη προσπαθεί να διεκδικήσει χρόνο αφοσίωσης από τη μητέρα της, που είναι βυθισμένη στα δικά της βιβλία, καθώς πιέζεται να τελειώσει χρονικά ένα μεταπτυχιακό.  Έχει δοκιμάσει τα πάντα, για να της αποσπάσει την προσοχή και στο τέλος αποφασίζει να στρατοπεδεύσει στο γραφείο της. Ποιο παιδί δεν θέλει την αποκλειστικότητα της μητέρας του; Να αισθάνεται  την ασφάλεια και τη θέρμη της εγγύτητάς της;

Πώς θα περάσει αλήθεια την ώρα της εκεί η Κάλλη, όταν πρέπει να είναι «πιο ήσυχη κι από ψάρι», όπως επισημαίνει η ίδια, και όταν νιώθει πως βαριέται -μια λέξη που θεωρώ πως χρησιμοποιούν κατά κόρον σήμερα τα παιδιά 7+; 

Ποιο παιδί μπορεί να μείνει ήσυχο σαν ψάρι; Είναι κόντρα ρόλος! Η Κάλλη είναι αποφασισμένη να διεκδικήσει τη μαμά της και να τηρήσει την υπόσχεσή της. Φυσικά θα βαρεθεί πολύ γρήγορα. Είμαι άνθρωπος που πιστεύει στη δημιουργική πλήξη των παιδιών. Τα παιδιά είναι ικανότατα  στο να σκαρφίζονται λύσεις, αρκεί να μην βιαζόμαστε εμείς να προσφέρουμε την έτοιμη δική μας! Η φαντασία τους οργιάζει και μπορούν στο πι και φι να φτιάξουν ένα κάστρο με τα μαξιλάρια του καναπέ και να μεταμορφώσουν ένα κρεβάτι σε πειρατικό καράβι! Η Κάλλη,  που βαριέται  αφάνταστα, θα ανακαλύψει ένα παιχνίδι, προκειμένου να περάσει την ώρα της στη βιβλιοθήκη – γραφείο της μητέρα της.  Η κατάσκοπος των βιβλίων είναι αποτέλεσμα της κοινής… βαρεμάρας!

«Κλεισμένη στο γραφείο είναι σαν να λείπω από το σπίτι. Τίποτε δεν προλαβαίνω να κάνω σωστά. Είμαι μαμά για κλάματα», αναφέρει η μητέρα της, για να συμπληρώσει αυθόρμητα η Κάλλη «μεγάλη αλήθεια». Πιστεύετε πως είναι εφικτό μια μητέρα σήμερα να συνδυάσει τους πολλαπλούς ρόλους και τα «θέλω» της δίχως να νιώσει ενοχικά;

Θα μιλήσω καταθέτοντας την προσωπική μου εμπειρία. Άλλωστε, η  ιστορία της κατασκόπου έχει πολλά στοιχεία της.  Οι περισσότερες γυναίκες κουβαλάμε τις ενοχές της τελειότητας. Ένα φορτίο βαρύ. Μια φυλακή. Προσπαθούμε να είμαστε τέλειες και αψεγάδιαστες σε κάθε ξεχωριστό μας ρόλο. Ένιωθα πολλές ενοχές το διάστημα που, έχοντας δυο παιδιά σε μικρή ηλικία, εργαζόμουν με απαιτητικό ωράριο και έπρεπε ταυτόχρονα να ολοκληρώσω τη διδακτορική μου διατριβή. Για ένα διάστημα της ζωής μου, έπρεπε να δώσω προτεραιότητα σε ένα δικό μου όνειρο. Ήταν η μάσκα οξυγόνου μου.  Στις αεροπορικές πτήσεις οι κάρτες ασφαλείας καθοδηγούν τους γονείς να  φορέσουν πρώτα εκείνοι  τη μάσκα τους και στη συνέχεια  να προσαρμόσουν τις μάσκες στα  παιδιά τους. Αυτό ακολούθησα κι εγώ, για να μπορέσω να σταθώ γερά στο πλάι  τους. Νομίζω πως τα παιδιά χρειάζονται φροντίδα και αγάπη. Και αγάπη έχουν από κάθε μητέρα που νοιάζεται γι’ αυτά, έστω και αν για κάποιο διάστημα καρβουνίζει  τα φαγητά!

Καθώς η Κάλλη μεταμορφώνεται σε… Κατάσκοπο των βιβλίων, αφού δεν μπορεί να γίνει Αρχιδούκισσα της βόλτας ή των παιχνιδιών, όπως εύστοχα αναφέρει, ποια κρυμμένα μυστικά και ποιους θησαυρούς θα ανακαλύψει;

Η Κάλλη τρυπώνει στον υπέροχο και ανεξάντλητο κόσμο της τέχνης. Μέσα από το παιχνίδι της ανακαλύπτει έργα λογοτεχνικά και εικαστικά. Οι εικόνες και οι λέξεις μένουν στο μυαλό της και στη συνέχεια γίνονται το κλειδί, για να μεταφράζει όσα συμβαίνουν στην καθημερινότητα της. Μέσα από το παιχνίδι με τα βιβλία και τις τυχαίες σελίδες, συναντά  έργα τέχνης  που θα τη βοηθήσουν να ερμηνεύσει όσα συμβαίνουν γύρω της και πολλά ακόμη που υπερβαίνουν το  μικρό της σύμπαν.

Τι σας ενέπνευσε να μιλήσετε για τον Σεφέρη και το Γιασεμί του, τον Καβάφη και την Ιθάκη του, τον Ελύτη και την ποδηλάτισσα του, τον Ρίτσο και το όνειρο του καλοκαιρινού μεσημεριού;

Είναι όλοι αγαπημένοι Έλληνες ποιητές. Οι στίχοι τους είναι οικείοι στα παιδιά κι αν δεν τους έχουν ήδη συναντήσει,  θα βρεθούν σίγουρα στο δρόμο τους.  Πρόθεσή μου ήταν να δώσω τη δική μου εκδοχή για τη δύναμη του ποιητικού λόγου. Να μεταφέρω την ποίηση στο όριο της καθημερινότητας, όπου μπορεί ο καθένας να βρει αλήθειες της ζωής, σημεία αναφοράς, ανακούφιση και γαλήνη.

Μιλήστε μας για την αναφορά που γίνεται στις έννοιες της φιλίας, του έρωτα και της ευτυχίας και την αρμονική τους διαπλοκή με την τέχνη, καθώς γίνεται αναφορά στην Γκερνίκα, την Έναστρη νύχτα, την Κραυγή κ.ά.; Πώς λειτουργεί η εικονογράφηση του βιβλίου στη σχέση των παιδιών με τα έργα αναφοράς;

Με αφορμή το παιχνίδι των βιβλίων, επέλεξα εμβληματικά έργα τέχνης, προκειμένου να μιλήσω για έννοιες όπως η φιλία, ο έρωτας, ο πόλεμος, η αναπηρία, η ευτυχία και πολλά ακόμη.  Η πρόθεσή μου ήταν να δώσω στους  μικρούς αναγνώστες  το έναυσμα να βλέπουν την τέχνη ως κομμάτι της ζωής. Γιατί για εμένα αυτή είναι η ουσία της. Για τη φιλία,  λοιπόν, διάλεξα ένα αγαπημένο μου έργο από τα χρόνια των σπουδών ως αρχαιολόγος. Είναι η κύλικα του ζωγράφου του Σωσία,  με τον Αχιλλέα να περιποιείται το τραύμα του Πάτροκλου. Άλλωστε, τι άλλο είναι η φιλία από τη φροντίδα και την έγνοια  του «άλλου» στις δύσκολες στιγμές;  Ένας κοιμισμένος ερωτιδέας από μπρούντζο, που βρίσκεται στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης, συνδέει  το νεαρό ζευγάρι της ιστορίας με το μυστήριο του έρωτα και της αγάπης.   Η Γκερνίκα του Πάμπλο Πικάσο συνδέεται  με το παράλογο του πολέμου και τις αγωνίες που έχει η μικρή ηρωίδα για τη θεία της. Το ίδιο πνεύμα διατρέχει όλα τα υπόλοιπα έργα που αναφέρονται στο βιβλίο.  Είναι εφαλτήρια για τη διασύνδεση της ζωής με την τέχνη.  Η εξαιρετική εικονογράφηση του Βασίλη Γρίβα μεταγράφει τα έργα αναφοράς στη δική του μορφοπλαστική γλώσσα με ζωντάνια και φρεσκάδα. Απελευθερωμένα από το βάρος  τους,  στέκονται ως αυτόνομες καλλιτεχνικές δημιουργίες,  κλείνουν το μάτι στον αναγνώστη  και τον προκαλούν να αναζητήσει την πηγή της έμπνευσής τους. Ο κύκλος κλείνει. Η κατάσκοπος βρίσκει τη λύση!

Ποιος ο ορισμός της ευτυχίας για εσάς;

Ευτυχία για εμένα είναι οι μικρές στιγμές της καθημερινότητας με τους ανθρώπους που αγαπώ.  Ένα χαμόγελο, ένα βλέμμα, ένα χάδι. Τίποτε περισσότερο από αυτό.

Τι σας ώθησε αλήθεια να γράψετε το συγκεκριμένο βιβλίο;

Η κόρη μου, η Μαρκέλλα, στην οποία αφιερώνω και το βιβλίο.  Ήταν τελειόφοιτη της Νομικής Σχολής, όταν μια μέρα κουβεντιάζοντας  μου έδωσε την ιδέα να γράψω μια ιστορία «για ένα παιδί που ανακαλύπτει την τέχνη μέσα από τα βιβλία που διαβάζει η μητέρα του».  Είχε περάσει πολλούς μήνες στο γραφείο μου, να παίζει με παζλ, να διαβάζει παιδικά βιβλία  και φυσικά να ανακατεύει τα δικά μου βιβλία.  Η συνέχεια ήρθε σαν το νερό που κυλά. «Η κατάσκοπος των βιβλίων»  συμπυκνώνει την αγάπη και την εμπιστοσύνη μου στην τέχνη και τα βιβλία. Άλλωστε, και τα δυο «διαβάζονται» με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους.

Ποιοι συγγραφείς σας στιγμάτισαν και ποιο βιβλίο θα θέλατε να έχετε γράψει;

Αγαπώ πολύ τη γραφή του Μάρκες και του Χέμινγουεϊ, συγγραφείς που διάβαζα στα άγουρα χρόνια  της νιότης και νομίζω πως πάντα θα με ακολουθούν. Θαυμάζω τη Ζωρζ Σαρή και την Αλκη Ζέη. Λατρεύω τον Gianni Rodari. Έχω συγκινηθεί με  πολλά βιβλία και συγγραφείς, αλλά ποτέ  δεν σκέφτηκα να μπω στη θέση τους.

Ποια τα σχέδιά σας για το μέλλον;

Θέλω πολύ να ταξιδέψω ξανά, να συναντήσω  παιδιά, να βρεθώ με φίλους. Να χαρώ σφιχτές αγκαλιές,  φωτεινά χαμόγελα και ζεστές χειραψίες. Η πανδημία μού έμαθε να ζω το πολύτιμο παρόν και να κυλώ μαζί του στο μέλλον. Σχεδιάζω πια μόνο την καθημερινότητά μου.

 

Η Βικτωρία Αλεξίου διατηρεί τον βιβλιοφιλικό λογαριασμό στο Instagram @alexiouvictoria

(Visited 7,215 times, 1 visits today)

Leave A Comment