Όσα κρατήσαμε κρυφά

Η Lara Prescott είναι πρώην πολιτική σύμβουλος και ζει στο Όστιν του Τέξας. Αυτό που με κέρδισε είναι η αμεσότητά της… Το «Όσα κρατήσαμε κρυφά», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, είναι το πρώτο της μυθιστόρημα,. Μεταφράζεται ήδη σε περισσότερες από 30 γλώσσες και πρόκειται να μεταφερθεί στη μικρή οθόνη. Το ενδιαφέρον του εκδοτικού χώρου ήταν πρωτοφανές, καθώς δεκάδες εκδοτικοί οίκοι κονταροχτυπιούνταν για την απόκτηση των δικαιωμάτων. Πρόκειται για μια ιστορία εμπνευσμένη από το σχέδιο της CIA να εισχωρήσει στον πυρήνα της Σοβιετικής Ένωσης όχι μέσω της προπαγάνδας, αλλά με όχημα τη μεγαλύτερη ιστορία αγάπης του 20ού αιώνα: το θρυλικό μυθιστόρημα «Δόκτωρ Ζιβάγκο» του Μπορίς Παστερνάκ. Με αφορμή τη συγκεκριμένη ιστορία αγάπης, καθήκοντος και θυσίας μιλήσαμε εφ’ όλης της ύλης…

Είναι αλήθεια πως αφορμή για το μυθιστόρημα αυτό ήταν το όνομά σας;

Οι γονείς μου αγαπούσαν πολύ την κινηματογραφική προσαρμογή του «Δόκτωρ Ζιβάγκο» από τον David Lean και μου έδωσαν το όνομα της ηρωίδας. Όταν ήμουν μικρή, συνήθιζα να κουρδίζω τη μουσική κοσμηματοθήκη της μητέρας μου και να την ακούω να παίζει το «Lara’s Theme» ξανά και ξανά. Ως εκ τούτου, πάντα αισθανόμουν μια βαθιά σύνδεση με τη συγκεκριμένη ιστορία.

Πώς μάθατε για πρώτη φορά τα γεγονότα σχετικά με τη θρυλική έκδοση του «Δόκτωρ Ζιβάγκο»;

Το 2014, όταν διάβασα ένα άρθρο για το πώς η CIA χρησιμοποίησε το Δόκτωρ Ζιβάγκο ως «όπλο» κατά τη διάρκεια του Ψυχρού πολέμου. Το άρθρο είχε γράψει ένας συγγραφέας, ο Peter Finn,ο οποίος αργότερα εξέδωσε  το βιβλίο «The Zhivago Affair», το οποίο αφορούσε το ρόλο της CIA, καθώς εξασφάλισε το απαγορευμένο χειρόγραφο του Boris Pasternak’s, τύπωσε κρυφά το βιβλίο και έστειλε αντίτυπα λαθραία στην ΕΣΣΔ. Αφότου διάβασα το άρθρο και το βιβλίο του Finn, εμπνεύστηκα το δικό μου μυθιστόρημα.

Έχετε πει στο παρελθόν: « Διάβασε 100 βιβλία, γράψε ένα». Μιλήστε μας για την έρευνα που κάνατε. Για τα βιβλία που διαβάσατε, για τα ταξίδια και τους ανθρώπους που σας βοήθησαν σε αυτό το ταξίδι…

Στο δυτικό νήμα της πλοκής οι περισσότεροι χαρακτήρες είναι φανταστικοί. Ωστόσο, σε όλη την αφήγηση υπάρχουν διάσπαρτες ιστορικά ακριβείς λεπτομέρειες -μεταξύ των οποίων μερικά πραγματικά ονόματα, όπως επίσης φράσεις και περιγραφές που αφορούν την επιχείρηση. Για το νήμα αυτό αποδείχτηκε πολύτιμο βοήθημα και το βιβλίο «The Zhivago Affair» του Peter Finn και της Petra Couvée. Εξίσου σημαντικά ήταν και τα απομνημονεύματα του Sergio D’Angelo, «The Pasternak Affair».

Παράλληλα, το δυτικό νήμα διαμορφώθηκε από τα πολλά χρόνια που έζησα και εργάστηκα στην Ουάσινγκτον, καθώς και από πρόσθετες επισκέψεις στην πόλη αργότερα λόγω έρευνας -συγκεκριμένα, επισκέφθηκα μέρη που συνδέονταν με τις μυστικές υπηρεσίες της δεκαετίας του 1950.

Στο ανατολικό νήμα της πλοκής υπάρχουν πολλές περιγραφές και φράσεις -ανάμεσα τους και αποσπάσματα συζητήσεων- που τεκμηριώνονται από αφηγήσεις από πρώτο χέρι. Πολλά βιβλία βοήθησαν στο γράψιμο αυτού του νήματος, μεταξύ των οποίων και τα ακόλουθα: «A Captive of Time» (η αυτοβιογραφία της Olga Ivinskaya ), «Inside the Zhivago Storm»,  «Zhivago’s Secret Journey» και πολλά άλλα. Φυσικά και τα ταξίδια μου στη Ρωσία έπαιξαν καθοριστικό ρόλο.

Παράλληλα, εκτός από τα βιβλία, είχαν μεγάλη αξία και τα ιστορικά αντικείμενα που κατάφερα να αγοράσω, όπως η πρώτη έκδοση του «Δόκτωρ Ζιβάγκο» από τις εκδόσεις Φελτρινέλι στα ιταλικά, καθώς και ένα μικροσκοπικό αντίτυπο του «Δόκτωρ Ζιβάγκο» στα ρωσικά, που εκδόθηκε από τη CIA και μοιράστηκε κρυφά πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα. Επίσης, χάρτες και άλλα έγγραφα από την Παγκόσμια Έκθεση του 1958, πρωτότυπα άρθρα για τον Παστερνάκ και το «Δόκτωρ Ζιβάγκο» από τα τέλη της δεκαετίας του 1950, αλλά και αντικείμενα που συνδέονταν με τις πρώτες γυναίκες κατασκόπους.

Η μουσική σας ενέπνευσε;

Η μουσική διαδραμάτισε πολύ σημαντικό ρόλο στη συγγραφή του βιβλίου. Με εμπνέει συχνά η μουσική και τη χρησιμοποιώ προκειμένου να συνδεθώ με ένα ορισμένο συναίσθημα ή μέρος για το οποίο επιθυμώ να γράψω. Συνήθως γράφω ακούγοντας το ίδιο τραγούδι ξανά και ξανά έως ότου παύω να ακούω το τραγούδι και μου απομένει μόνο το συναίσθημα…

Όσο έγραφα το δυτικό νήμα, άκουγα κυρίως μουσική από τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, ιδίως κομμάτια R&B, τζαζ και σόουλ, που ήταν πολύ δημοφιλή στην Ουάσινγκτον εκείνο το διάστημα από μουσικούς όπως οι Shirley Horn, Duke Ellington, Ruth Brown και άλλοι. Παράλληλα, άκουγα ιταλική και γαλλική μουσική της ίδιας περιόδου, όπως Edith Piaf  και Mina.

Για το ανατολικό νήμα άκουγα κυρίως ατμοσφαιρική μουσική από σύγχρονους μουσικούς, όπως οι Sufjan Stevens, Philip Glass και Explosions in the Sky. Άκουγα, επίσης, λιτή κλασική μουσική, όπως Franz Liszt, Tchaikovsky και δύο Ουκρανούς πιανίστες, φίλους του Μπορίς Παστερνάκ: τον Heinrich Neuhaus, που ήταν ο πρώτος σύζυγος της Ζιναϊντα, της γυναίκας του Παστερνάκ, και του Sviatoslav Richter, που έπαιξε στην κηδεία του Παστερνάκ.

Η Όλγα Ιβίνσκαγια, η ερωμένη του Παστερνάκ, από την οποία ο ίδιος μάλιστα εμπνεύστηκε τον χαρακτήρα της Λάρα, έγινε η μούσα σας όσο γράφατε το συγκεκριμένο μυθιστόρημα. Ήταν πρόθεσή σας να της δώσετε φωνή; Τι ήταν αυτό που σας ενέπνευσε περισσότερο;

Η Όλγα υπέφερε στα χέρια των Σοβιετικών εξαιτίας της σχέσης της με τον Παστερνάκ και δεν κατάφερε ποτέ να γίνει γυναίκα του. Παρόλ’ αυτά, περέμεινε στο πλευρό του μέχρι να πεθάνει. Η ιστορία της έχει ειπωθεί παλαιότερα -τόσο στη δική της εξαιρετική αυτοβιογραφία όσο και σε άλλα βιβλία, τα οποία συνιστώ ανεπιφύλακτα. Ήθελα, όμως, να της δώσω πάλι φωνή και μέσω του μυθιστορήματος να φανταστώ πώς θα ήταν εκείνη με έναν τρόπο που τα non fiction βιβλία δεν το έκαναν.

Εμπνευστήκατε τη Σάλι και την Ιρίνα, τις γραμματείς που έγιναν κατάσκοποι, επίσης από υπαρκτά πρόσωπα;

Τις γραμματείς και τις γυναίκες κατασκόπους της CIA τις εμπνεύστηκα από αληθινές γυναίκες. Κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου οι γυναίκες δούλευαν ως κατάσκοποι στο OSS. Ωστόσο, μετά τον πόλεμο, όταν το OSS έγινε η CIA, προσφέρθηκε σε αυτές τις γυναίκες η δουλειά της γραμματέως, της δακτυλογράφου.

Ήταν η φωνή των δακτυλογράφων η πρώτη φωνή που «ακούσατε», όταν κάνατε την έρευνά σας; Ήταν το πρώτο πράγμα για το οποίο γράψατε;

Η συλλογική φωνή των δακτυλογράφων ήταν η πρώτη φωνή που άκουσα όντως. Το βιβλίο «The Zhivago Affair» του Peter Finn και της Petra Couvée έφερε στο φως πολύ σημαντικές πληροφορίες αναφορικά με την κυκλοφορία του «Δόκτωρ Ζιβάγκο». Χάρη σε αίτημά του Finn και της Couvée, η CIA έδωσε στη δημοσιότητα 99 υπομνήματα και άλλα αρχεία που αφορούσαν τη μυστική επιχείρηση Ζιβάγκο. Όταν είδα αυτά τα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα, άρχισα να αναρωτιέμαι όχι για τους άνδρες που τα υπαγόρευαν, αλλά για τις γυναίκες που τα δακτυλογραφούσαν. Αυτά τα ονόματα χάθηκαν στην ιστορία. Αμέσως κατάλαβα πως ήθελα να τα ξαναφέρω στην επιφάνεια.

Ήταν πρόθεσή σας να αναδείξετε τις γυναίκες που συνήθως επισκιάζονται από τους άντρες και να τις τοποθετήσετε στο επίκεντρο;

Οι γυναίκες συχνά εμφανίζονται στη σκιά. Ωστόσο, τώρα, περισσότερο από ποτέ, αυτό αλλάζει. Εύχομαι το βιβλίο μου να παίξει έστω κι έναν μικρό ρόλο σε αυτήν την αλλαγή.

Θεωρείτε πως οι γυναίκες σήμερα πρέπει να δουλεύουν διπλάσια σε σύγκριση με τους άντρες ή κάτι έχει αλλάξει;

Οι γυναίκες έπρεπε πάντοτε να δουλεύουμε σκληρότερα από τους άντρες, προκειμένου να επιτύχουμε όσα θέλαμε. Στο επιχειρείν, στην πολιτική, στην τέχνη και στο σπίτι ό,τι αποκτούν οι άντρες εύκολα οι γυναίκες το αποκτούν με αγώνα.

Έχει ειπωθεί πως το «Mad men» συνάντησε τον John Le Carre στο βιβλίο σας. Ποια η άποψή σας γι’ αυτό;

Αγάπησα τη σειρά «Mad Men» και ο Le Carre είναι εξαιρετικός συγγραφέας κατασκοπευτικού μυθιστορήματος. Το να ανήκω στη «συντροφιά» τους είναι μεγάλη τιμή.

Παλιότερα ζούσατε στην Ουάσινγκτον και εργαζόσασταν σε προεκλογικές εκστρατείες. Σας βοήθησε αυτό στη συγγραφή;

Το ότι ήμουν μια γυναίκα στο χώρο της πολιτικής -καθώς ζούσα και εργαζόμουν στην Ουάσινγκτον- με ώθησε να αισθανθώ ένα ιδιαίτερο δέσιμο με τις δακτυλογράφους της CIA. Κάτι που πιστεύω πως με βοήθησε στο να μεταφέρω με γνήσια αυθεντικότητα την οπτική τους.

Πώς χειραγωγούνται σήμερα οι άνθρωποι κατά την άποψή σας; Πώς οι λέξεις αλλάζουν τη γνώμη των ανθρώπων;

Ενώ παλιότερα οι κυβερνήσεις χρησιμοποιούσαν την τέχνη και τη λογοτεχνία, σήμερα χρησιμοποιούν την τηλεόραση και τα tweets. Ωστόσο, ένα πράγμα έχει παραμείνει σταθερό: οι κυβερνήσεις είτε στη Δύση είτε στην Ανατολή μετέρχονται κάθε μέσο, προκειμένου να εκμεταλλευτούν το ανθρώπινο συναίσθημα, ούτως ώστε να επωφεληθούν σε όποια πλευρά και αν ανήκουν.

Γιατί θεωρείτε πως ο «Δόκτωρ Ζιβάγκο» εξακολουθεί να αγγίζει τόσο πολύ τους αναγνώστες;

Ο «Δόκτωρ Ζιβάγκο» αφορά την πολιτική και τον πόλεμο, μα πάνω απ’ όλα αφορά τη ζωή, την αγάπη και την ελευθερία να ζεις όπως επιθυμείς. Μιλά επί της ουσίας για την ανθρώπινη φύση, γι’ αυτό και θεωρώ πως είναι τόσο σημαντικό, όπως ήταν και 50 χρόνια πριν.

Το μυθιστόρημά σας αναφέρεται στη δύναμη των βιβλίων. Συγκεκριμένα, στο πώς ένα βιβλίο επηρέασε την ιστορία. Πιστεύετε πως τα βιβλία μπορούν ακόμη να το κάνουν αυτό; Ποια βιβλία άλλαξαν τη δική σας ζωή;

Πιστεύω πως αυτό ισχύει. Τα βιβλία αναμφίβολα άλλαξαν τη δική μου ζωή. Βιβλία όπως το «The Known World» του Edward P. Jones , το «The Bluest Eye» της Toni Morrison , το «Disgrace» του J. M. Coetzee και το «The Price of Salt» της Patricia Highsmith επηρέασαν τον τρόπο που βλέπω τον κόσμο. Για εμένα δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος για να αναπτύξεις την ενσυναίσθηση από την αφήγηση ιστοριών. Τα βιβλία μας επιτρέπουν να βιώσουμε τις ζωές άλλων, να επισκεφτούμε άλλες χρονικές περιόδους και να περπατήσουμε στους δρόμους τόπων που δεν έχουμε δει ποτέ. Σε μια εποχή που ακούγονται τόσο πολλά για κατασκευές τειχών και υπάρχει μια δηλητηριώδης ρητορική που εστιάζει σε όσα μας κάνουν διαφορετικούς, είναι σχεδόν επαναστατική πράξη να εκφράζεις όσα μας κάνουν ίδιους.

Πόσο σημαντικό είναι το χιούμορ στα βιβλία με σοβαρές θεματικές κατά τη γνώμη σας;

Μου αρέσει να γελώ. Αγαπώ τις κωμωδίες και προσπαθώ να εντοπίσω το χιούμορ σε καθετί. Θεωρώ πως το χιούμορ δεν καθιστά ένα σοβαρό θέμα λιγότερο σοβαρό. Είναι ένας ακόμη τρόπος να εκφραστεί κάτι ανθρώπινο.

Πώς αισθάνεστε που το βιβλίο σας θα μεταφερθεί στη μικρή οθόνη;

Προσπαθώ να μην το σκέφτομαι πολύ. Απλώς ελπίζω να μου αρέσει!

Πότε συνειδητοποιήσατε ότι θέλετε να γίνετε συγγραφέας;

Διάβαζα πολύ ως παιδί και παρακολουθούσα πολλή τηλεόραση. Αγαπούσα τις ιστορίες και την αφήγηση ιστοριών και το σκεφτόμουν από μικρή.

Ποια βιβλία διαβάσατε πρόσφατα και μας προτείνετε;

Σας συνιστώ ανεπιφύλακτα το βιβλίο «Good citizens need not fear» της φίλης μου Maria Reva. Αφορά κι αυτό τη Σοβιετική Ένωση και πραγματικά ξεχωρίζει. Ένα άλλο βιβλίο που ξεχώρισα είναι το «The Dutch house» της Ann Patchett.

Τι να περιμένουμε στη συνέχεια; Γράφετε κάτι;

Γράφω! Αλλά προς το παρόν είναι μυστικό!

 

(Visited 11,168 times, 1 visits today)

Leave A Comment